Bir süredir Vampir Kelebek olarak bilinen Ricania Simulans, son zamanlarda Amerikan Beyaz Kelebeği'ne ait tırtıl ve kızılağaç kurtlarının gündeme gelmesiyle panik halinde kolan Rize şehrinde artık tüm canlılar çiftçilerin dikkatini çekmeye başladı.

Hal böyleyken Rize'de patlıcan fidanı yaprağını yerken vatandaşın dikkatinden kaçmayan sarı tırtılda 'Acaba yeni bir istilacı tür mü?' algısını ortaya çıkardı. Görülen canlının oldukça büyük ve etli olma özelliğine sahip olan ve 12-13 santimetreye kadar ulaşabilen uzunluklarıyla halk arasında Kuru Kafa Kelebeği olarak bilinen 'Acherontia atropos' türünün tırtılı olduğu anlaşılınca derin bir nefes alındı. Tamamen zararsız olan ve zehirli olmadıkları bilinen Kuru Kafa Kelebeği sadece tarım alanlarında veya bahçelerde özellikle patates, domates ve patlıcan gibi bitkilerin yapraklarını yiyerek beslenirler.

Rize'nin Pazar ilçesine bağlı Merdivenli köyü mevkiinde Karadeniz Sahil Yolu'na yamaçtan kopan dev kaya parçaları düştü. Herhangi bir can kaybı veya yaralanmanın yaşanmadığı olayda, ulaşımda aksama meydana geldi. Kayanın düşmesinin ardından yolda seyir halinde olan sürücüler, yola savrulan iki büyük kayanın arasından dikkatli bir şekilde geçerek yollarına devam edebildi. Olayın ardından bölgeye hızla intikal eden jandarma ekipleri, yeni bir heyelan riskine karşı geniş güvenlik önlemleri aldı. Trafik akışının kontrollü sağlandığı bölgede, kayaların kaldırılması için çalışma başlatıldı.

Doğu Karadeniz Bölgesi'nin biyolojik yapısını tehdit eden istilacı zararlılara bir yenisi daha eklendi. Yıllardır bölge tarımına darbe vuran 'vampir kelebek' ve 'kahverengi kokarca' tehlikesinin ardından, son aylarda 'Amerikan beyaz kelebeği' popülasyonunda adeta patlama yaşanıyor. Dut ağaçları başta olmak üzere yeşil alanları kurutan zararlıya karşı halk tedirginlik yaşarken, uzmanlar tehlikenin boyutunu gözler önüne serdi. Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan RTEÜ Fen Edebiyat Fakültesi Zooloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Akıner, Doğu Karadeniz Bölgesi'nin Türkiye'nin en hassas ekosistemlerinden biri olduğunu hatırlatarak, bölgenin 2010'lu yıllardan itibaren istilacı türlerin kıskacında olduğunu dile getirdi.

'Azaldı sanılan vampir kelebek yeniden yükselişte'

Bölgede biyolojik mücadelenin ve takibin önemine değinen Prof. Dr. Akıner, 'Doğu Karadeniz Bölgesi bildiğimiz üzere, Türkiye'nin en önemli ve hassas alanlarından bir tanesi. Bu hassas alanda, özellikle 2010'lu yıllardan itibaren hepimizin bildiği üzere bir vampir kelebek dediğimiz istilacı bir zararlının yoğun şekilde popülasyonu artırdığını biliyoruz. Son dönemde azalmış gibi görünse de bunun tekrardan alanlarda tehdit oluşturmaya başladığını söylememiz mümkün. Daha sonrasında, özellikle 2017-2018 yılından itibaren Artvin'den başlayacak şekilde tüm Türkiye'ye yayılma eğilimi sergileyen kahverengi kokarca dediğimiz yine istilacı başka bir türümüz var. Bu tür de çok ciddi problemlere yol açıyor. Özellikle fındık alanlarında çok ciddi verim kaybına neden olduğu ile ilgili çeşitli akademik yayınlar, aynı zamanda da halkın bu konuyla ilgili sosyal medyaya yansıyan ya da görsel-yazılı basına yansıyan bir sürü serzenişleri olduğunu biliyoruz. Şimdi son dönemde özellikle son birkaç ay içerisinde yine bölgemizde başka bir zararlının yoğunluğunu artırdığına yönelik halk tarafından gelen, özellikle görsel medya üzerinden ya da sosyal medya üzerinden gelen serzenişler var ki bu aslında normal şartlarda ülkemizde de varlığını bilinen Amerikan beyaz kelebeği. Normal şartlarda daha önceki yıllarda bu kadar yoğun bir popülasyon artışı görülmezken, bu yıl patlama şeklinde bir popülasyon artışı yaptığını biliyoruz ve özellikle dut ağaçlarında tamamen yapraklarını kuruttuğunu, etraftaki ağaçlara da yavaş yavaş saldırmaya başladığını görmemiz mümkün. Haliyle de bu halkın ilgisini ya da dikkatini çektiği için de halk 'Bunun ne olabileceği, yine bir kahverengi kokarca gibi ciddi bir probleme mi yol açacağı ya da vampir kelebek gibi bir probleme mi yol açacağı?' konusunda çeşitli endişelere sahipler' ifadelerini kullandı.

Kızılağaç yapraklarında sıkça görülen siyah kurtlar yani kızılağaç tırtıllarına da değinen Akıner, panik yapmayı gerektirecek bir durumun olmadığın da kaybederek, 'Kızılağaç tırtılı dediğimiz başka bir organizmanın da var olduğu biliniyor. Bu organizma zaten yıllardır bölgemizde var olan ve normal şartlarda çok büyük bir hasar verme eğilimi olmayan bir tırtıl aslında. Ve Amerikan beyaz kelebeğinin aksine kendisi kın kanatlı dediğimiz başka bir grubun larvası aslında. Ve bununla ilgili, kızılağacın haricinde, eğer kızılağacı bulamadığı zaman başka bitkilere yönelebileceği bilinse de çok da fazla hasar vermediği biliniyor. Ama işte sosyal medyanın son dönemdeki gücü, itici gücünü göz önüne aldığımızda insanlar; işte kahverengi kokarca, vampir kelebek, Amerikan beyaz kelebeği derken bunun da ciddi bir zararlı olabileceği endişesini taşıdığı için halkın da durumunu göz önüne almak gerekiyor. Şunu biliyoruz, özellikle vampir kelebekle ilgili son dönemde popülasyon azalışları gözlense de tekrardan son iki yıldır yeniden artış trendine girdiğini söylememiz mümkün. Yine özellikle çay kesimi esnasında çay kesen vatandaşlarımızın bir şekilde aşırı derecede rahatsız olmaya başladığını söyleyebiliriz. Haliyle de bunun mücadelesi aslında çok kolay değil. Çünkü biliyorsunuz çay tarım alanlarında kimyasal kullanımı yasak. Yani bildiğimiz anlamda klasik insektisitle mücadele etme şansımız mümkün değil. Genellikle bunlar yumurta bıraktıktan sonra, bu yumurta bırakılan dal uçlarının kesilerek ortadan kaldırılması bunun en etkili mekanik mücadele yöntemi' dedi.

'Amerikan beyaz kelebeği ile mücadele 'kesede başlar''

Amerikan beyaz kelebeği ile mücadele metodunu anlatan Akıner 'Amerikan beyaz kelebeği normal şartlarda Türkiye'de bulunan bir hayvan olduğunu söyledim. Bu hayvanla ilgili mücadele çalışmaları zaten Tarım Bakanlığı'nın gerekli sayfaları kontrol edildiğinde 'Ne yapılması gerektiği ya da mücadele şeklinin ne olması gerektiği?' ile ilgili zaten yeterli veri seti mevcut. Ama şunu söyleyebiliriz vatandaşlara: Bununla ilgili, özellikle o larvaların oluşturduğu kese oluşmaya başladığı andan itibaren bu keselerin kesilerek imha edilmesi en önemli mücadele yöntemi. Çünkü bu kesenin içerisindeki tırtıllar dağılmaya başladığı andan itibaren bununla mücadele edebilmek için yine kimyasal kullanmak zorundasınız. Haliyle de son dönemde artan doğal ürün piyasasını da göz önüne bulundurursak herhangi bir kimyasalın kullanılmasını hiçbir şekilde tasvip etmiyoruz. Bir de şunu unutmamamız lazım; her kullandığımız kimyasal bize zehir olarak geri dönebilme potansiyeline sahip. Böyle güzel bir coğrafyada yaşarken, bu kadar doğal beslenirken, herhangi bir kirlilik unsuru yokken kendi kendimizi de böyle bir riske atmanın da gereği olmadığını düşünüyorum' şeklinde konuştu.

'Belirli bir zaman periyodu içerisinde popülasyon maksimum seviyeye ulaşıyor'

Amerikan beyaz kelebeğinin normal şartlarda istilacı bir tür olamadığını hatırlatan Akıner 'Türkiye'de de varlığı bilinen bir tür zaten. Herhangi bir şekilde dışarıdan gelmesi değil. Şunu biliyoruz; canlılarda bir 'periyodisite' dediğimiz, yani belirli zaman dilimlerinde popülasyon patlamalarının yaşandığı oluyor. İşte bu bölgedeki, Doğu Karadeniz'deki durumu da bununla bağdaştırabiliriz. Çünkü belirli bir zaman periyodu içerisinde popülasyon maksimum seviyeye ulaşıyor ve o maksimum seviyeden sonra tekrardan gerilemeye başlıyor. Tabii ki bunu da iklimle de ilişkilendirmemiz mümkün. Küresel iklim değişikliği ya da küresel ısınmayla birlikte artık canlılar daha fazla üremek için zaman bulabiliyorlar. Normal şartlarda yılda bir kuşak verebilirken, bu kuşak sayıları ikiye, üçe çıkabiliyor. Haliyle de böyle bir durumun ortaya çıkması bu canlıların da üreme dönemlerinin artmasına ve popülasyon seviyelerinin yükselmesine neden olabiliyor' diye konuştu.

Edinilen bilgilere göre olay, Çamlıhemşin ilçe merkezinde meydana geldi. Aracına binmek isteyen bir vatandaş, çöp konteynerlerinin bulunduğu alana yaklaştığı sırada hiç beklemediği bir anda yavrularıyla birlikte bulunan anne ayıyla karşı karşıya geldi. Çöp konteynerinin arkasından aniden çıkan anne ayı, yavrularını koruma içgüdüsüyle vatandaşı kovalamaya başladı. Büyük panik yaşayan vatandaş, koşarak bölgeden uzaklaştı ve güvenli bir noktaya sığındı. Korku dolu anlar bir işletmenin güvenlik kamerasına anbean yansıdı.

Olayın ardından durum Doğa Koruma ve Milli Parklar ekiplerine bildirildi. İhbar üzerine harekete geçen ekipler, bölgede inceleme başlatırken ayı ve yavrularının yerleşim alanından güvenli şekilde uzaklaştırılması için çalışma başlattı. Ekiplerin, ayının hareketlerini takip ederek hem vatandaşların güvenliğini sağlamak hem de yaban hayvanlarının zarar görmesini önlemek amacıyla bölgede tedbirlerini artırdığı öğrenildi.

Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde orman ekosisteminin önemli türlerinden olan kızıl ağaçlar, son dönemde hızla yayılan siyah renkli zararlı kurtların tehdidiyle karşı karşıya kaldı. İlçenin farklı noktalarında görülen siyah kurtların, kızıl ağaçların yaprak ve gövdelerinde yoğun şekilde zarar oluşturduğu görülürken, her yıl farklı bir ağaç türüne musallat olan zararlıların bu yıl kızıl ağaçlarda görülmesi, vatandaşları endişelendirdi. Bölge halkı özellikle dere kenarları ve ormanlık alanlarda yaygın şekilde görülen zararlılar nedeniyle ağaç yapraklarının kuruduğunu ifade ederek ilgili kurumların bölgede inceleme yapmasını ve ağaçların korunmasına yönelik biyolojik veya bilimsel mücadele yöntemlerinin bir an önce uygulanmasını talep etti.

Bölgede doğasever kimliğiyle tanınan iş insanı Yaşar Kıran, kızıl ağaçların Karadeniz'in doğal dengesinde önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayarak 'Kızıl ağaçlar bölgemizin en değerli doğal varlıklarından biridir. Eğer bu zararlılarla zamanında mücadele edilmezse önümüzdeki yıllarda çok sayıda ağacı kaybetme riskiyle karşı karşıya kalabiliriz. Her yıl farklı bir ağaç türünde benzer sorunlarla karşılaşıyoruz. Bu nedenle zararlının türü bilimsel olarak belirlenmeli ve çevreye zarar vermeyecek biyolojik mücadele yöntemleri vakit kaybedilmeden uygulanmalıdır' dedi.

Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde serinlemek için Fırtına Deresi'ne giren karaca vatandaşlar tarafından cep telefonları kamerayla görüntülendi. Fırtına Vadisi'nin eşsiz doğasında ortaya çıkan zarif misafir, bir süre derenin buz gibi sularında serinledi. O anlar, doğanın ve yaban hayatının korunmasının önemini de bir kez daha hatırlatırken çevredeki vatandaşlar tarafından da ilgiyle izlendi.

Doğu Karadeniz bölgesinde tarımsal üretime büyük zarar veren Kahverengi Kokarca Böceğine karşı yürüttüğü biyolojik mücadele çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor. Zararlının popülasyonunu kontrol altına almak amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında, Kahverengi Kokarca'nın doğal düşmanı olarak bilinen Samuray Arısı, ilçedeki köy ve mahallelerde belirlenen noktalarda doğaya salınmaya devam ediliyor. Çalışmalar kapsamında Rize'nin İyidere ilçesinde de doğaya samuray arısı salındı. Bu yöntemle ilçede hem tarımsal ürünlerin korunacağını hem de kimyasal ilaç kullanımının azaltılarak çevre sağlığına katkı sağlanacağını belirtti.

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Entomoloji Uzmanları Dr. Mansur Uluca ve Dr. Şeyma Yiğit Baş, zararlının yoğun olarak görüldüğü bölgelerde saha incelemelerinde bulundu. Saha çalışmalarının ardından Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ev sahipliğinde Ardeşen'de değerlendirme toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıya il ve ilçe tarım müdürlükleri, Atatürk Çay ve Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü, ÇAYKUR, Ziraat Mühendisleri Odası, Ziraat Odası temsilcileri ile muhtarlar katıldı. Yapılan teknik bilgilendirmede, Amerikan Beyaz Kelebeği'nin biyolojisi, bölgedeki mevcut durumu, survey sonuçları ve uygulanacak mücadele yöntemleri ele alındı. Toplantıda alınan kararlar kapsamında, ağ oluşturan larva kolonilerinin toplanarak imha edilmesi, pupa dönemi öncesinde ağaç gövdelerine oluklu mukavva bant sarılarak pupaların toplanması ve ağustos ayı sonuna kadar yeni larva kümelerinin görülmesi halinde mekanik mücadelenin tekrarlanması kararlaştırıldı.

Ormanlık alanlarda ise biyolojik çeşitliliğin ve doğal düşmanların korunmasını esas alan doğal denge yaklaşımının uygulanacağı belirtildi.

Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü yetkilileri, başta çay ve fındık olmak üzere bölgenin stratejik tarım ürünlerini korumak amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ilgili birimleriyle koordineli çalışmaların sürdürüleceğini ifade etti.

Rize'nin Ardeşen ilçesine bağlı Yeniyol köyünde, halk arasında 'Amerikan kurdu' olarak adlandırılan zararlı tırtılların meyve ağaçları, fındık, kivi ve çay bahçelerine verdiği zarar yöre halkını endişelendiriyor. Bölgede yapılan saha incelemesinde zararlıların elma, armut, ıhlamur, karayemiş, fındık ve kivi başta olmak üzere çay bahçelerinde de görülmeye başladığı görüldü. Üreticiler, zararlının son 20-25 günde hızla çoğaldığını belirterek mücadele çalışması başlatılmasını istedi.

'20-25 günden beri çoğalmaya başladı'

Köy sakinlerinden Şeref Altay, zararlının nereden geldiği konusunda bölgede farklı iddiaların dile getirildiğini ancak kesin bir bilgilerinin bulunmadığını söyledi. Altay, ilk olarak kuruyan dal ve yaprakları keserek poşetlediğini belirterek 'Nasıl yayıldığını ve nereden geldiğini biz de bilmiyoruz. Bu konuda bölgede bilgi kirliliği var. Yaklaşık 20-25 gündür hızla çoğalmaya başladı. İlk gördüğümde kuruyan dalları ve yaprakları kestim, poşetleyerek önlem almaya çalıştım. Daha sonra önünü alamayacağımız şekilde yayıldığını gördüm' dedi.

Zararlının özellikle elma, armut, ıhlamur çiçeği, karayemiş, fındık ve çay bitkisinde görüldüğünü söyleyen Altay, 'Fındığa zarar verdi, çaya da yayılmaya başladı. Bölgede birçok aile geçimini çaydan sağlıyor. Çay bahçelerinde daha fazla yayılması üretici açısından ciddi sorun oluşturabilir' diye konuştu.

'Kivi ve çayımızın yanında bütün meyvelerimiz tehlike altında'

Kivi ve çay üreticisi Kasım Şişmanlar da zararlının her geçen gün arttığını ve bireysel yöntemlerle önlem alamadıklarını söyledi. Şişmanlar, 'Kivi ve çayımızın yanında bütün meyvelerimiz şu anda tehlike altında. Her geçen gün daha fazla yayılıyor. Biz çay, kivi ve fındıkla geçiniyoruz. Zararlı bu ürünlerde de görülmeye başladı' şeklinde konuştu.

Kivi üretiminde hasat dönemine ilişkin belirsizlik yaşadıklarını dile getiren Şişmanlar, 'Bu yıl yeni görülmeye başladı ancak önüne geçilemezse gelecek yıllarda daha büyük sorunlar yaşanabilir. Özellikle kiviyi sağlıklı şekilde toplayıp toplayamayacağımızı bilmiyoruz. İlgili kurumlardan bölgede inceleme yapmasını ve çözüm geliştirmesini bekliyoruz' ifadelerini kullandı.

'Armut meyvelerini kemirerek çürüttü'

Köy sakinlerinden Recep Döne ise armut ağaçlarının yapraklarının kuruduğunu, bazı meyvelerin ise zararlı tarafından kemirilerek çürüdüğünü öne sürdü. Döne, bölgede yetişen karayemiş ağaçlarının da tırtıllardan etkilendiğini belirterek şöyle konuştu:

'Karayemiş, yapraklarını yaz-kış dökmeyen dayanıklı bir ağaçtır. Buna rağmen yapraklarının kuruduğunu gördük. Karayemiş yaprağının tadı acıdır. Çay yaprağı da benzer şekilde acıdır. Bu nedenle zararlının çay bitkisinde de yayılmasından endişe ediyoruz.'

Ağaçların çevresindeki bazı çay köklerinde de kurumalar gözlemlediklerini ifade eden Döne, zararlıların yaprakların üzerine ağ benzeri yapılar oluşturarak yumurta bıraktığını söyledi.

Döne, 'Yaprak ve meyvelerdeki zararın yanı sıra bırakılan yumurtalar nedeniyle gelecek yıllarda sayılarının daha fazla artmasından endişe ediyoruz' dedi.

'Ihlamur ağaçları kurudu, kivi ve çaya yayıldı'

Üreticilerden Turgay Parlak da bazı meyve ağaçlarının kurumaya başladığını ve zararlıların kivi ile çay alanlarına yayıldığını belirtti.

Parlak, 'Önlem alınmaması durumunda ilerleyen dönemlerde daha ciddi zararlarla karşılaşabiliriz. Kivi ve çaylarımızda da görülmeye başladı. Bazı ıhlamur ağaçları kurudu. Her geçen gün yayılım artıyor. Bölgede inceleme yapılmasını ve gerekli mücadele çalışmalarının başlatılmasını bekliyoruz.' ifadelerini kullandı.

Yeniyol köyündeki üreticiler, zararlının türünün kesin olarak belirlenmesi, yayılım alanının tespit edilmesi ve uygun mücadele yöntemlerinin uygulanması için uzman ekiplerin bölgede çalışma yapmasını talep etti.

Görüntülerde anne ayının çevreyi kontrol ettiği, iki yavrunun ise çöp konteynerleri oyun oynar gibi iterek ve sürükleyerek bulundukları yerden uzaklaştırdığı görüldü. Zaman zaman çöp konteynerlerini deviren ayılar, yiyecek bulmak için çöpleri karıştırırken ortaya ilginç görüntüler çıktı.

O anlar öğretmenevinin güvenlik kameraları tarafından anbean kaydedildi.

Rize Merkez İslampaşa Mahallesi, Şehitler Çeşmesi Sokak'ta alt tarafta gerçekleşen yurt inşaatının taş duvarının çökmesi sonucu yolda göçük meydana geldi. Çöken yolun üst kısmında bulunan 8 daireden oluşan 5 katlı Topçu Apartmanı ve 18 daireden oluşan 7 katlı Denizgören Apartmanı tedbir amaçlı boşaltıldı. Boşaltılan binalarda yaşayan 5 kişiden oluşan toplamda 3 aile Rize Öğretmen Evi'nde misafir edildi. Yolda meydana gelen göçük çevredeki bir iş yerinin kamerasına yansırken duvarın ilk çökme anı ise bir vatandaş tarafından cep telefonu ile anbean kaydedildi.

Öte yandan 2 şehidin kabrinin bulunduğu alanda duvarın çökmesi sonucu hasar alırken bölge drone ile havadan görüntülendi. Olay anını anlatan bina sakinleri ise çökmenin başladığı sırada bölgede arabalar ve vatandaşlar olduğunu, bina sakinin çökmeyi anlaması sonrasında vatandaşları ve araç sahiplerini uyarması ile bölgede oluşabilecek bir facianın önüne geçildiği savundu. Çökme başlamadan önce çalışanları da uyardıklarını iddia eden bina sakinleri eşyaları evlerinde kaldığı için mağduriyet yaşadıklarını dile getirdi.

'Cumaya gitmeden hemen önce operatörü uyardım'

Göçük meydana gelmeden önce evden çıkan ve göçüğün olabileceğini düşündüğü için inşşaat alanında çalışan operatörü uyardığını dile getiren Yaşar Topçu isimli vatandaş 'Cuma namazına hazırlandım gidiyordum. Baktım operatör alt kısımda çalışıyor, duvarın 3-4 metre gerisinden. Dedim ona ki: 'Arkadaş, burası bu duvar perde beton değil. Bu yığma duvardır, bu çöker.' dedim. Bana hiç bakmadan gitti. O anda namazı kıldım, gittim merkeze, işlerimi gördüm, geldim. Arkadaş burada bekliyordu. Dedi bana ki: 'Yaşar abi' dedi, 'Geçme o yana' dedi bana, 'Çöküyor bura çatladı.' 'Ben oradan dönüp hemen geliyorum.' dedim. Döndüm gittim arabayı ileri çektim. Gelene kadar 'pof' çöktü! Arkadaş gördü olayı. Orada oturan bayanlar vardı, onları kovdu oradan. Arabaların sahibine haber verdi' şeklimde konuştu.

'Benim elbisem yok, her şeyim içeride. İlaçlarım içeride'

Bütün kıyafetlerinin ve ilaçlarının evde kaldığını o nedenle mağduriyet yaşadığını sözlerine ekleyen Topçu 'Bizim halımız ne olacak şimdi? Mağduruz. Benim elbisem yok, her şeyim içeride. İlaçlarım içeride. Polise diyorum 'Bırak alayım onları.', izin vermiyor. Vali mi gelecek buraya, kim gelecek buraya? Gelsin buraya, benim elbiselerimi alsın bize. Elbisemi götürecek, eve mi getirecek beni, ne edecek? Ben böyle pis mi gezeceğim?' ifadelerini kullandı.

Konaklama için kendisine öğretmen evi önerisinde bulunulduğunu ancak akrabalarının yanında kalabileceği için kabul etmediğini de ifade eden Topçu 'Kızımın evine kalırım. Bana dediler 'Öğretmenevine alalım seni'. Dedim: 'Yok, benim kızım var burada, akrabalarım falan kalırım.' Benim barınma, barınmak için kıtlığım yok. Burada ne olacağını şu anda ben hiç bilmiyorum. Şu anda bekliyoruz ne olacak diye' şeklinde konuştu.

''Allah aşkına çalışmayı durdurun' dedim'

Yolun yan kısımlarında kopmalar olduğunu fark ettiğini ve bu nedenle uyarıda bulunduğunu dile getiren Şaban Pehlivan, bölgede olan araç ve vatandaşları uzaklaştırmak için harekete geçtiğini kaydederek 'Baktım aşağıya doğru bir toprak kayması gördüm, şüphelendim. Arabalar, komşu arabalar hep orada. Şüphelendim ama adam yine çalışıyor. Çıkarmaya devam ediyor. Ben indim evden aşağı, baktım sağ sol bertilmeye başladı. Arabayı hemen çıkarttım, komşuların arabasını çıkarttım şehitliğin yanında olan. Bir çocuk, iki tane bayan, onları uzaklaştırdım tehlike olacak diye. Emniyeti aradım. Ve bunlar çalışmaya devam ediyor. Baktım bu ev gitmek üzere, yollar gitmek üzere, can kaybı olacak. Dedim: 'Çalışmayı durdurun' dedim. 'Allah aşkına' dedim 'çalışmayı durdurun, yeter. Bizi buralardan çıkaracaksınız ama can kaybı olacak, bırakın' dedim. Bağırdım, çağırdım, sonuçta bu vaziyete geldik' diye konuştu.

Kış mevsiminden kalan yoğun kar kütlelerinin iş makineleriyle temizlenmesi sonucu yayla yollarında ulaşım yeniden sağlanması için kar temizleme çalışmaları hız kesmeden devam ediyor. Rize İl Özel İdaresi'ne bağlı ekiplerce yürütülen çalışmalar neticesinde Ardeşen ilçesine bağlı Sırt Yayla, Çaçağona Yaylası, Siprona Yaylası, Dere Yayla, İntor Yaylası, Küçük Yayla, Kayadibi Yaylası, Çamlık Yaylası, Movri Yaylası, Nolaşkar Yaylası, Çarimangana Yaylası, Zizeni Yaylası, Nokavare Yaylası, Taprıke Yaylası ve Golazena Yaylası'nda yollar yeniden ulaşıma açıldı. Balıklı Yaylası'nda ise ulaşımın yeniden sağlanması için kar temizleme çalışmaları ekipler tarafından hız kesmeden sürdürülüyor.

Rize'nin Ardeşen, Çayeli ve Pazar ilçelerinden denizdeki hortum gözlenirken, hortum vatandaşlar tarafından cep telefonları kameralarıyla görüntülendi.

Doğu Karadeniz'in önemli turizm destinasyonlarından Rize'de, Haziran ayına kadar aralıklarla etkisini sürdüren kar yağışı nedeniyle yaz mevsimi geç başladı. Hava sıcaklıklarının mevsim normallerine dönmesiyle birlikte dağlardaki ve yaylalardaki kar örtüsü erirken, yerini yemyeşil doğaya bıraktı. Zirveleri kaplayan beyaz örtünün çekilmesiyle birlikte yeşile bürünen yamaçlar, coşkuyla akan dereler, sisler arasına serpiştirilmiş yayla evleri ve tarihi dokusuyla bölge, doğaseverleri kendine hayran bırakan eşsiz manzaralar sunuyor.

Pazar Kaymakamı Hamza İnam, ilçeye bağlı Derinsu köyündeki şelalede talebi üzerine başlatılan temizlik çalışmasına kendisi de katılınca ortaya renkli görüntüler çıktı. Takım elbisesiyle şelalenin düştüğü alana inen İnam ilk olarak çevrede biriken atıkları topladı. Bununla yetinmeyen ilçe kaymakamı bu kez ağaç motorunu eline aldı ve suyun akışını engelleyen dal ve ağaç parçalarını temizledi. Kaymakamın bu özverili çalışması köy halkının takdirini topladı. O anlar ise çevredeki vatandaşlar tarafından anbean kaydedildi.

Kış mevsiminden kalan yoğun kar kütlelerinin iş makineleriyle temizlenmesi sonucu yayla yolunda ulaşım yeniden sağlandı. Çalışmaları Dikkaya Köyü Muhtarı Mevlüt Ali Karaman ve Güllü Köyü Muhtarı Ali Osman Kuş da yerinde takip ederek ekiplere eşlik etti.

Yayla sezonunun başlamasıyla birlikte vatandaşların ve üreticilerin yoğun olarak kullandığı Koçdüzü Yaylası yolunun açılması bölgede memnuniyetle karşılandı. Haziran ayına rağmen yüksek kesimlerde etkisini sürdüren kar örtüsü nedeniyle yürütülen çalışmaların ardından yolun güvenli şekilde ulaşıma açıldığı belirtildi.

Karadeniz'in yüksek rakımlı yaylalarından biri olan Koçdüzü Yaylası'nda haziran ayında yapılan kar temizliği çalışmaları, bölgenin zorlu coğrafi şartlarını bir kez daha gözler önüne serdi.

Çamlıhemşin'in gözde yaylalarından biri olan Koçdüzü Yaylası, eşsiz doğası, temiz havası ve etkileyici manzarasıyla her yıl çok sayıda doğaseveri ağırlıyor. Yaz aylarında rengârenk çiçeklerle bezenen yayla, bulutların arasında uzanan yeşil örtüsü ve serin iklimiyle ziyaretçilerine adeta görsel bir şölen sunuyor. Yaylanın zirvelerinden bakıldığında Kaçkar Dağları'nın ihtişamlı görüntüsü tüm güzelliğiyle gözler önüne serilirken, bölgenin doğal dokusu ve sakin atmosferi şehir hayatının stresinden uzaklaşmak isteyenler için eşsiz bir kaçış noktası oluşturuyor.

Yöre halkı tarafından 'bulutların dinlendiği yayla' olarak da anılan Koçdüzü, dört mevsim ayrı güzelliğe bürünürken, haziran ayında dahi karla iç içe olmasıyla Karadeniz yaylalarının benzersiz karakterini yansıtıyor. Yolun ulaşıma açılmasıyla birlikte bölgeye olan ilginin artması ve yayla sezonunun hareketlenmesi bekleniyor.

Doğu Karadeniz Bölgesi'nde bu yıl etkili olan kış şartları bahar da da devam etti. Haziran ayında da karın yağdığı Rize'nin yüksek kesimlerinde Rize İl Özel İdaresi ekipleri yaylacıların mağduriyet yaşamaması için çalışma yapıyor.

İkizdere ilçesine bağlı Rüzgârlı Köyü'nün muhtarı İsmail Bayrak, bölgede çetin kış şartlarının ardından bahar ve yaz aylarında da doğayla mücadelenin bitmediğini belirerek yayla yolunun birçok noktasında çığ meydana geldiğini ifade etti. Bayrak 'Yaylamız 2200 metre rakımda. Henüz ulaşamadık. Birçok yerde çığ düştüğü için araçla gitmek mümkün değildi. Özel İdare ekiplerimiz sağ olsun çığ düşen yerleri açarak yaylaya ulaşmaya çalışıyoruz. Daha önce yaya olarak yaylaya gittiğimizde birçok evde ayı zararını görmüştük. Yol açılınca zarar gören evlerin onarımını yapacağız'' dedi.

Kaçkar Dağları'nın yüksek kesimlerinden Ardeşen'e doğru bakıldığında gökyüzünde beliren hilal ay ve hemen üzerindeki parlak yıldız 'Venüs', Türk bayrağını andıran eşsiz bir manzara oluşturdu.

Gece saatlerinde kaydedilen görüntüde, hilal şeklindeki ayın deniz üzerindeki yansıması da dikkat çekti. Ardeşen'in ışıklarıyla birleşen manzara, ortaya kartpostallık bir görüntü çıkardı.

Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde hafta sonu etkili olan sağanak yağış hayatı olumsuz etkiledi. Özellikle yüksek kesimlerde ve dere yataklarına yakın alanlarda etkili olan yoğun yağışlar nedeniyle çeşitli noktalarda maddi hasarlar meydana gelirken, Ayder Yaylası yolu üzerinde faaliyet gösteren bir alabalık üretim tesisi de afetten nasibini aldı. Ayder Yaylası yolu üzerinde işletmecilik yapan Mustafa Memoğlu'na ait balık üretim tesisinde sağanak yağışın ardından ciddi zarar oluştu. Yağışla birlikte dere debisinin yükselmesi ve tesis çevresinde meydana gelen taşkınlar nedeniyle işletmenin bazı bölümleri zarar gördü. Tesis içerisinde bulunan balık havuzlarının da olumsuz etkilendiği taşkında çok sayıda balığın telef olduğu öğrenildi.

Rize'nin Pazar ilçesinde yer alan oto sanayi esnafı, CHP'li Pazar Belediyesi tarafından yürütülen su hattı çalışması nedeniyle mağdur oldu. Gerçekleşen su hattı çalışmasının ardından yolun düzeltilmemesi nedeniyle sanayinin içerisinde çukurlar oluşunca müşteri de aracını getirmemeye başladı. Sağlam gelen arabanın arızayla çıktığını ifade eden esnaf yetkililerden bir an evvel mağduriyetlerinin giderilmesi için işlem başlatılmasını talep ediyor.

Yapılan su hattı çalışması nedeniyle müşterilerinin sanayiye gelmek istemediğini dile getiren sanayi esnafı Cemal Önçırak, 'Yaklaşık 1 ay falan oldu, sanayiye su hattı getirdiler. Yollarımızı bozuk bıraktılar. İlgilenen yok. Bundan sebep, müşteriler de gelmiyor. Gelen müşteri de yani lanet ediyor, 'Bir daha gelmem buraya' diyor. Bu şekilde bizde bir mağduriyet var. Yapılacağı söyleniyor ama ne zaman yapılacağı hakkında bir bilgimiz yok. Kışın zaten iş yapamadık, yaz geldi, iş yapmaya başlayacağız, para kazanmaya başlayacağız ama bundan sebep, müşteriler sanayiye gelmiyor. Gelen müşteri de daha gelmem deyip çekiyor gidiyor. Ben olsam ben de gelmem yani. Sağlam araba buraya gelse bozuk çıkar yani. Böyle rezil bir haldeyiz. Her taraf aynı, sanayinin bütün yolları aynı şekilde duruyor. Ne bu yol yapılırken, ya buralar kazılırken, ne kazıldıktan sonra ne bir yetkili geldi, ne bir inceleme oldu. Yani ben görmedim, geldiyse de ben görmedim. Bize herhangi bir bilgi de verilmedi. Böyle bıraktılar gittiler. Ne zaman olacak bilmiyorum. Burada bütün esnafın ciddi bir mağduriyeti var. Yani bundan sebep sanayiye müşteri gelmiyor' ifadelerini kullandı.